12. Yargı Paketi Yasalaştı: Hayatımıza Nasıl Etki Edecek?

Türkiye Büyük Millet Meclisi, kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen kanun teklifini 16 Temmuz 2026 tarihinde kabul etti. Bu paket, uzak bir hukuk tartışması değil; miras kalan evinizden banka hesabınıza, açtığınız alacak davasından duruşma takviminize kadar günlük hayata doğrudan dokunan bir dizi değişiklik getiriyor. Peki sade vatandaş için ne değişti? Anlatalım.

En çok konuşulacak yeniliklerden biri miras kalan taşınmazların satışında. Bugüne kadar kardeşler arasında anlaşmazlık çıkıp mahkeme "ortaklığın satış yoluyla giderilmesine" karar verdiğinde, dedenizden kalan ev herkese açık ihaleye çıkıyor ve çoğu zaman aile dışından biri tarafından, üstelik değerinin altında kapatılıyordu. Yeni düzenlemeyle ilk açık artırma yalnızca mirasçıların kendi aralarında yapılacak. Yani aile malının önce ailede kalması için mirasçılara bir öncelik hakkı tanınıyor. Bu hak bir defaya mahsus; ilk artırmada sonuç alınamazsa satış genel kurallara göre devam edecek.

İkinci büyük başlık, kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen kesim. Banka hesabını ya da kartını başkasına kullandıran binlerce kişi, farkında olmadan dolandırıcılık suçunun ortağı konumuna düşüyor ve asıl dolandırıcıyla aynı ağırlıkta cezalarla karşılaşabiliyordu. Yeni düzenlemeye göre, suça katkısı yalnızca hesap, kart veya ödeme aracı bilgilerini başkasına vermekten ibaret olan kişilerin cezası yarı oranında indirilecek. Bu, hesabınızı kullandırmanın serbest hale geldiği anlamına gelmiyor; suç, suç olmaya devam ediyor. Ancak mahkemeler artık "hesabını kaptıran" ile "dolandırıcılığı kuran" arasındaki farkı cezaya yansıtabilecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, yani bilinen adıyla HAGB de köklü biçimde yeniden yapılandırıldı. İki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası gerektiren suçlarda, belirli şartlar sağlanırsa hüküm açıklanmayacak ve sanık beş yıllık denetim süresine tabi tutulacak. Bu süreyi kasıtlı yeni bir suç işlemeden tamamlayan kişi hakkındaki dava düşecek. Asıl önemli yenilik şu: HAGB kararlarına karşı artık istinaf, belirli hallerde temyiz yolu açık. Yıllardır eleştirilen "denetimsiz HAGB" dönemi kapanıyor. Ayrıca işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele niteliğindeki suçlarda HAGB uygulanamayacak; bu suçların "ertelenerek" cezasız kalması artık mümkün değil.

Alacaklıysanız sizi ilgilendiren bir başka değişiklik kanuni faizde. Sözleşmede faiz oranı belirlenmemişse, alacaklara işletilecek yıllık faiz artık Merkez Bankası reeskont oranı esas alınarak hesaplanacak ve orandaki belirli değişiklikler yılın ikinci yarısında da faize yansıtılacak. Yüksek enflasyon döneminde sabit ve düşük kalan kanuni faizin alacaklıyı adeta cezalandırdığı düzen değişiyor; faiz, ekonomik gerçeklerle daha uyumlu hale geliyor.

Dava açanlar için usul cephesinde de önemli haberler var. Belirsiz alacak davası uygulaması kaldırıldı. Bunun yerine, alacağının tamamını bilmeyen davacı önce bir kısmını dava edecek, tahkikat tamamlanana kadar talebini bir defaya mahsus artırabilecek. Ayrıca duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı geçemeyecek; hakim ancak bilirkişi incelemesi gibi zorunlu hallerde ve gerekçe göstererek daha uzun süre belirleyebilecek. Yıllarca "altı ay sonraya duruşma" alan vatandaş için bu, yargılamanın hızlanması yönünde somut bir adım.

Buna karşılık madalyonun öteki yüzü de var: belirli parasal sınırın altında kalan davalarda temyiz yolu kapatıldı. Küçük tutarlı uyuşmazlıklar istinaf aşamasında kesinleşecek; yalnızca yargılama gideri veya vekalet ücretine ilişkin kararlar da artık temyize taşınamayacak. Amaç Yargıtay'ın iş yükünü azaltmak; ancak bu, "davam Yargıtay'a gitsin" beklentisiyle hareket eden vatandaşın stratejisini baştan kurması gerektiği anlamına geliyor.

Paketten günlük hayata dokunan diğer başlıklar da şöyle: Noterlik evrakları, mahkeme ve savcılık taleplerinde elektronik ortamda güvenli elektronik imzayla iletilecek ve bu işlemlerden ayrıca harç alınmayacak. Vesayet altındaki kişilere ait taşınmazlar ve değerli eşya dışındaki taşınırlar, UYAP'a entegre elektronik satış portalı üzerinden şeffaf açık artırmayla satılacak. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda genetik inceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılarak saklanacak, süresi dolan kayıtlar savcı huzurunda imha edilecek ve ilgililer şartları oluştuğunda kayıtlarının silinmesini isteyebilecek. Yurt dışına kaçan sanıklar hakkında kovuşturma yürütülebilecek; ancak hiç sorgusu yapılmamış kaçak sanık hakkında mahkumiyet kararı verilemeyecek, savunma hakkı korunacak.

Son olarak bilinmesi gereken önemli bir gerçek: Bu pakette genel af, özel af veya toplu infaz indirimi yok. Sosyal medyada dolaşan "toplu tahliye" iddialarının resmi hiçbir dayanağı bulunmuyor. Kanun, Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla yürürlüğe girecek; bazı hükümler ise yayımdan üç ay sonra uygulanmaya başlayacak. Ayrıca geçiş hükümleri gereği kimi düzenlemeler yalnızca kanunun yürürlüğünden sonra açılacak davalar için geçerli olacak.

Özetle 12. Yargı Paketi, miras satışından faiz hesabına, HAGB'den duruşma takvimine kadar geniş bir alanı yeniden çiziyor. Devam eden bir davanız, icra dosyanız ya da miras uyuşmazlığınız varsa bu değişikliklerin dosyanıza etkisini mutlaka bir hukukçuyla değerlendirmenizi öneririz.

DG Legal Law & Consultancy